Herbata czerwona

Czerwona herbata jest jednym z najstarszych gatunków herbacianych znanych człowiekowi. W Chinach, skąd pochodzi, przygotowywana jest od ponad 17 wieków. Nietrudno w to uwierzyć. W prowincji Junnan, gdzie uprawia się należącą do tego gatunku odmianę Pu-erh, do dziś rośnie prastare drzewo zwane Qingdao, którego wiek szacuje się na, bagatela, 2000 lat. Ze zrywanych z jego gałęzi liści od niepamiętnych czasów wytwarza się doskonałej jakości czerwone herbaty.

Jakie są rodzaje czerwonej herbaty?

Istnieją dwa podstawowe gatunki czerwonej herbaty – Pu-erh, oraz Oolong (w wersji polskiej zapisywany także jako Ulung).

Pu-erh (którego nazwa pochodzi od miasteczka Puer w chińskiej prowincji Junnan) to niezwykły, pod każdym względem, gatunek herbaty. Przygotowywany w procesie półfermentacji potrzebuje bardzo długiego czasu by dojrzeć i trafić ostatecznie do naszych domów. Po wstępnej obróbce susz Pu-erh spędza bowiem od kilku do kilkudziesięciu lat zamknięty w specjalnie przygotowanych pomieszczeniach. Proces ten, podobnie jak w produkcji win, zwie się leżakowaniem. Dojrzewająca przez ten czas herbata nabiera wyjątkowych właściwości. Przygotowany z gotowego suszu napar posiada mocną, czerwonobrązową barwę i nabiera charakterystycznego, korzennoziemistego zapachu i posmaku. Smak i zapach Pu-erh’ów nie każdemu przypadają od razu do gustu. Dlatego istnieje cała paleta mieszanek, wzbogacających susz w trawę cytrynową, owoce lub inne dodatki.

Historia herbaty Oolong liczy sobie niemal piętnaście wieków mniej. „Czarny Smok” (bo tak tłumaczy się nazwę tego gatunku) nie ustępuje jednak szlachetnością swemu starszemu kuzynowi. Wręcz przeciwnie! Ze względu na niezwykłą łagodność smaku oraz wygląd suszu, Oolongi zaliczane są niekiedy do osobnej kategorii tzw. herbat błękitnych lub szmaragdowych. Ich produkcja składa się z 9 kroków. Na początku, podobnie jak w przypadku Pu-erh’ów, susz poddaje się procesowi półfermentacji. Liście są na przemian wielokrotnie suszone są słońcu, chłodzone w zacienionym miejscu, podrzucane i znów suszone. Następnie susz podpieka się i praży, nadając mu charakterystyczny kształt zwiniętych nitek lub bryłek. Na końcu następuje rygorystyczna ocena, po czym gotową herbatę pakuje się i sprzedaje.

Dobrze wysuszone liście tej czerwonej herbaty, zalane gorącą wodą rozwijają się majestatycznie podczas parzenia. Przez przejrzysty napar oglądać można kilkuminutowy spektakl, podczas którego herbata nabiera złotawego koloru. Charakterystyczny dla Oolongów ziemisty smak i aromat szybko pozwalają do siebie przywyknąć, ale podobnie jak w przypadku Pu-erh’ów – i tu odnajdziemy specjalne mieszanki z dodatkiem cytrusów czy mleka (sic!)

Jak działają czerwone herbaty?

Mimo, że nie wszystkich przekonują walory smakowe jakie niesie ze sobą spożywanie takiego naparu, to nie można zignorować wręcz bajecznych właściwości medycznych jakie ta herbata posiada. Niezwykły wpływ na ludzki metabolizm badali przez dłuższy czas Francuzi dochodząc do interesujących wniosków. Udowodniono między innymi, że 9/10 pacjentów regularnie spożywających Pu-erh zdołało stracić na wadze od ponad 3 do niemal 11 kg. Amerykanie nadali więc tej odmianie tytuł „słynnego zabójcy tłuszczu”.

Ale na tym nie kończą się dobroczynne właściwości metaboliczne. Francuscy naukowcy, z właściwą sobie pomysłowością, postanowili empirycznie sprawdzić, czy zawarte w tej czerwonej herbacie składniki pomagają w usuwaniu z organizmu alkoholu. W imię nauki skonsumowali więc niemałe ilości oryginalnego szampana, a następnie zaczęli popijać Pu-erh. Po dwóch godzinach okazało się, że poziom alkoholu spadł o niemal pół promila. Dodatkowym pocieszeniem jest osłona jaką zapewniają wątrobie zawarte w tej herbacie składniki.

Można powiedzieć, że same wspomniane wyżej właściwości Pu-erh poprawiają humor jej zwolennikom. Tymczasem wielu psychologów uważa, że herbata ta posiada również własne działanie antydepresyjne. Jej regularne spożywanie poprawia nastrój i czyni nas szczęśliwszymi. Podobnym wpływem na organizm może pochwalić się także druga z wspomnianych odmian „Oolong”. Jak wspominano już w klasycznym chińskim traktacie lekarskim zwanym Bencao Shyi „(…) długotrwałe picie herbaty czyni człowieka szczęśliwym, dbając o to by nie stał się zbyt ciężki, ani zbyt tłusty”. Zawarte w Oolong-u polifenole doskonale regulują powstawanie tkanki tłuszczowej, zachowując odpowiednie proporcje między ilością tłuszczu a wagą człowieka. Niektóre odmiany specjalne jak na przykład mieszanka Oolong z Żeń-szeniem, działają wzmacniająco na układ odpornościowy, chroniąc organizm przed infekcjami ze strony bakterii oraz wirusów. Mówi się o właściwościach antystresowych, które zapewniają składniki zawarte w Oolongu. Osoby z wadliwą tolerancją cukru również powinny skorzystać z jego leczniczej mocy. Picie tej odmiany obniża bowiem zawartość glukozy we krwi.

Jak parzyć czerwone herbaty?

Istnieją dwie podstawowe metody zaparzania herbaty Pu-erh i Oolong. Do przygotowania naparu stosujemy od pół do jednej łyżeczki suszu na filiżankę, bądź do dwóch na szklankę. Taką ilość herbaty zalewamy lekko przestudzonym wrzątkiem (ok. 96 stopni Celsjusza) i pijemy.

Druga metoda, pozwalająca uzyskać napój o delikatniejszym, odmiennym smaku i intensywności polega na zalaniu suszu przestudzonym wrzątkiem i odlaniu uzyskanego naparu. Dopiero drugie parzenie pozwoli nam bowiem uzyskać pożądany efekt. Zaparzanie nie powinno trwać dłużej niż 5-7 minut.

Pamiętajmy także, by w miarę możliwości nie słodzić czerwonych herbat. Biały cukier eliminuje bowiem wiele dobroczynnych efektów płynących ze spożywania naparów przygotowanych z tej odmiany.